Doğalgaza zam mı geliyor?
Abone olArtık doğalgazı Orta Asya ülkelerine Rusya pazarlayacak. Bunun iki anlamı var. İkisi de Türkiye için zararlı...
Ruslar, Orta Asya ülkeleri ile anlaştı. Anlaşmanın iki
olası sonucu var: Birincisi doğalgaz fiyatları artabilir, ikincisi
NABUCCO projesi sıkıntıya girecek.
GAZI RUSYA PAZARLAYACAK
Rusya, uzun süredir uğraştığı "dünyanın doğalgaz
tekeli" olma yolunda çok önemli bir adım attı. Rus
gaz şirketi Gazprom, dünyanın en zengin doğalgaz kaynaklarına sahip
Orta Asya ülkeleri ile anlaşma imzaladı. Anlaşma uyarınca,
Kazakistan, Türkmenistan ve Özbekistan'ın doğalgazının çok büyük
bölümü, Rusya tarafından dünyaya pazarlanacak.
FİYATLAR AVRUPA FİYATLARI ÜZERİNDEN
Gazprom'un, Kazmunaigaz (kazakistan gaz şirketi), Uzbekneftegaz
(Özbekistan gaz ve petrol şirketi), Turmengaz (Türkmenistan'ın gaz
şirketi) ile imzaladığı anlaşma, bu ülkelerin doğalgazlarının 2009
başından itibaren Rusya'ya "Avrupa fiyatları üzerinden
verilmesini" öngörüyor.
BUNUN ANLAMI ŞU;
Rus Gazprom şirketi bugüne kadar Orta Asya ülkelerinden doğalgazı
ucuza alıyor, bunu Avrupa'ya kendi karını ve transit ücretini
koyarak satıyordu. Rusya'nın karına ve transit ücretine rağmen
Avrupa'ya ulaşan doğalgaz fiyatı bin metrekübe yaklaşık 330 Dolar
oluyordu.
FİYAT ARTACAK
Ancak, yeni anlaşma ile, Orta Asya ülkelerinin Rusya'ya
sattıkları doğalgaz fiyatı arttığından, Avrupa'daki (ve tabii
Türkiye'deki) tüketiciye doğalgazın ulaşma fiyatı da
artacak. Uzmanlar, henüz Ruslar ile Orta Asya ülkeleri
arasındaki "detay pazarlıkların" sürdüğünü, Avrupa'ya ulaşacak
doğalgazın 2009 yılından itibaren bin metrekübünün en az 380 dolara
ulaşacağını, hatta 400 doları aşabileceğini kaydediyorlar.
Yine uzmanlara göre, petrol fiyatlarındaki artış sürerse, bu
mutlaka doğalgaza da yansıyacak ve 2009 yılında, Rus-Orta Asya
anlaşmasından kaynaklanan artış beklenen bu 400 dolardan daha fazla
bile olabilecek.
NABUCCO PROJESİ ZORA GİRDİ
Rusya'nın Orta Asya ülkeleri yaptığı gaz anlaşmasının
Türkiye'ye, artacak doğalgaz fiyatından başka bir zararı daha
olması bekleniyor;
Uzmanlara göre, bu ülkeyle Türkiye'nin büyük önem verdiği, Orta
Asya doğalgazını Türk sınırları üzerinden Avrupa'ya taşıyacak olan
Nabucco projesinin geleceği tehlikeye girmiş durumda.
Çünkü Rusya, daha şimdiden Orta Asya ülkelerinin gazlarını,
Avrupa fiyatlarından satın almayı kabul etmiş durumda. Bu yüzden,
Kazakistan, Özbekistan ya da Türkmenistan'ın, Avrupa'ya pahalı gaz
satabilmek için yeni bir doğalgaz hattına gerek duymayacakları
ortada. Aynı fiyattan, gazlarını halen Rusya'daki mevcut
hat üzerinden satmaları kaçınılmaz. Bu durumda da, Nabucco hattının
inşası, bir anlamda "gereksiz yatırım" haline dönüşecek.
Nitekim, Rus Novosti ajansına konuşan Rusya Dışişleri Bakan
Yardımcısı Andrei Denisov da "Hazar kıyılarını dolaşan bir
boru hattı, Hazar geçişli bir doğalgaz boru hattı kurup, bunu
Nabucco'ya bağlamaktan ekonomik olarak çok daha uygun hale
geldi" diye konuştu.
Rusya, Orta Asya doğalgazının kendi üzerinden Avrupa'ya
indirilmesini sağlamak ve Nabucco'yu "ekonomik olarak
yapılamaz" hale getirmek için, Bulgaristan ve Sırbistan'la
da, Karadeniz'e ulaşan doğalgazın, bu ülkeler üzerinden Avrupa'ya
ulaştırılması için anlaşmalar imzalamıştı.
Maliyeti 6 milyar dolar olması beklenen Nabucco projesi, Rusya'nın
"doğalgaz monopolü" olmasını engellemek amacıyla,
ABD tarafından da destekleniyor. Nabucco projesi, Orta Asya
doğalgaz rezervlerinin Azerbaycan-Türkiye-Bulgaristan-Romanya ve
Macaristan üzerinden Avusturya'ya kadar ulaştırılmasını
amaçlıyordu. Nabucco'nun inşasına da 2010 yılında başlanması
planlanıyordu.